صورت مقصود شخص عالم و عامل بعلم خود كه كارش راهنمائى مردم است به سوى خير و سعادت . حسينى نوشته : ريخته باران عرفان از سحاب مكرمت شسته نقش حرف غير از صفحه پندارشان « تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ » 79 كلمه ى تعلَّمون با ضمّ تا و فتح عين و تشديد لام قرائت شده است ، ياد مىدهيد معنى مىشود ، و با فتح تا و سكون عين و فتح لام قرائت شده است ، مىدانيد معنى مىشود ، و در هر دو قرائت نتيجه و مقصود يكى است . فخر : اين جمله هاى آخر آيت مىفهماند كه نتيجه ى خواندن و درس دادن ، ربّانى شدن است ، و گر نه مانند درخت بىميوه است و از اين جهت پيغمبر ( ص ) فرمود : « اعوذ باللَّه من علم لا ينفع و قلب لا يخشع » پناه به خدا از علم بىمنفعت و دلسخت « وَلا يَأْمُرَكُمْ » 80 ابو الفتوح : عاصم و حمزه و ابن عامر بنصب و صداى بالاى را قرائت كرده‌اند و بقيّه با رفع و صداى جلو و در معنى آن اختلاف كرده‌اند زجاج گفته است : خداى نمىفرمايد شما را كه فرشتگان و پيغمبران را خداى گيريد . ابن جريج و عدّه اى مفسّرين گفته‌اند : محمّد بشما امر نمىكند و بعضى ديگر گفته‌اند و هيچ بشر حقّ ندارد بشما امر كند كه ملائكه را بپرستيد چنان كه مشركان عرب ملائكه را دختران خدا مىدانستند و مقصود از نبيّين اشاره بعقيده ى يهود و مسيح است كه عيسى و عزير را فرزند خدا مىدانستند . « بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ » 80 صاحب كشّاف از اين جمله استفاده كرده است مقصود مسلمانان هستند كه از پيغمبر اجازه گرفتند آن حضرت را سجده كنند در جواب اجازه ى آنها گفته شده است : پس از آنكه شما را بمسلمانى دعوت كرد و مسلمان شديد چگونه ممكن است باز بشما اجازه بدهد كه او را سجده كنيد . سخن ما : 1 - توجّه دادن افكار مسيحيها است و ديگران كه اشخاص را بمقام خدائى و الوهيّت بالا مىبردند به اين حقيقت كه آنها هم بشر و داراى رگ و پوست و استخوان هستند و خود هم آفريده اى هستند مثل شما و چون داراى علم و